HET KASTEEL EN HET DOMEIN "DE BIST"

In het begin van de 20e eeuw heette dit kasteel in de volksmond "Hof van Guyot". Later is de benaming "Hof de Bist" in gebruik gekomen: het hof en het daarbijhorende domein worden aldus genoemd naar de oude plaatsbenaming "De Bist". Het toponiem "Bist - Biest - Byest" komt in meerdere dorpen voor, het betekent: "plaats ter biezen" of "plaats waar biezen groeien".

In Ekeren hebben we thans de Mariaburgse straatbenaming "Bist". De straat met deze benaming ligt op korte afstand van het hof en het domein "De Bist".

Eertijds evenwel strekte de Bist zich bij ons veel verder uit in westelijke richting dan de huidige straat met deze benaming: oorspronkelijk reikte de Bist zelfs tot bij de wip en de doelen van de boogschutters voor het hof van Veltwyck. Daar sloot de Bist zich toen aan bij de gemeenschapsgronden en de oude Frankische driehoek. In de documenten konden we tot op heden de plaatsnaam "Beyst" bij ons pas voor het eerst aantreffen in het jaar 1567, maar ongetwijfeld is het toponiem veel ouder, zowel in Ekeren als elders. De Veltwycklaan (die vroeger Hofstraat heette naar het hof van Veltwyck) en ook de huidige straat met de benaming "Bist", zijn eeuwenoude publieke wegen.

Een grote ijzeren poort vormde en vormt nog steeds de hoofdtoegang tot het kasteel langs de Veltwycklaan. Het kasteel was ook bereikbaar langs een inrij aan het hoveniershuis.

De gebouwen die er nog staan, dienden als verblijf van de koetsier en als stalling voor de paarden of bergplaats van de sjees en de kales in de tijd dat er nog geen sprake was van de auto. Wanneer het "Hof ter Bist" precies is gebouwd, konden we nog niet achterhalen. De oudstgekende eigenaar ervan is Jonker Emiel Edw. Guyot (1814-1900).

Heeft hij het kasteel laten bouwen of stond het er reeds voor hem? Hierover deden wij navraag bij de leden van de familie Guyot om de oorsprong en de geschiedenis van het kasteel en het park nader op te sporen.

Na de Tweede Wereldoorlog was het "Hof ter Bist" nagenoeg nog het enige Donkse kasteel: alle andere kastelen aldaar (Bischoppenhof - Hof de Baillet - Latour - Oud en Nieuw Ter Borcht) waren afgebroken en hun domeinen verkaveld tot villagronden; het Laarhof had men omgevormd tot de St.-Lucaskliniek. In 1968 kocht het gemeentebestuur van Ekeren het hof en het park "De Bist" aan van de kinderen Goossens, tegen de prijs van 51.400.000 Belgische frank. Het aangekochte domein strekt zich uit over 19.5 hectare. Het park en het kasteel werden een eerste maal toegankelijk voor het publiek tijdens de Septemberkermis van Ekeren in 1969.

Gelegen als rustige groene zone in het midden van de gemeente Ekeren, blijken het kasteel en het park een uitermate geschikte plaats voor een cultuur- en recreatiecentrum en... een fijnproeversrestaurant.

Fr. Bresseleers